Kiedy lepiej znasz siebie, ale wciąż nie znajdujesz swojego celu

Z perspektywy czasu widzę, że te dwa pytania były ze sobą bardziej splecione, niż wtedy rozumiałam. Odnalezienie celu miało również dać mi odpowiedź na pytanie o mnie samą.

Pomogło mi między innymi dostrzeżenie, jak wiele ta odpowiedź miała za mnie rozstrzygnąć. Nadal odkrywałam nowe możliwości i angażowałam się w to, co mnie interesowało, stopniowo odpuszczając oczekiwanie, że każdy kierunek musi określić, kim jestem i czemu poświęcę resztę życia.

Kiedy poszukiwanie sensu staje się pilne

Coś podobnego rozpoznawałam w rozmowach z osobami przechodzącymi głębokie zmiany wewnętrzne. Zaczynały przyglądać się założeniom dotyczącym ich samych, relacji i życia, które wcześniej przyjmowały bez kwestionowania. Towarzyszyło temu niekiedy znacznie silniejsze pragnienie pracy, która ma sens, lub wniesienia czegoś wartościowego.

U niektórych takie pytania stają się szczególnie ważne w połowie życia. Może pojawić się pragnienie pozostawienia po sobie czegoś wartościowego albo rozwinięcia zdolności, które dotąd miały niewiele przestrzeni, by się ujawnić. Nie dotyczy to wszystkich i nie jest przypisane do konkretnego wieku.

Przed niespodziewanym przebudzeniem duchowym czułam się osadzona w swoim życiu i pracy. Miałam rodzinę, firmę i obowiązki. Byłam zadowolona z wybranego kierunku. Wydawało mi się, że wiem, dokąd zmierzam.

Zmiana postrzegania, którą dziś opisuję jako próg tożsamościowy, zachwiała tą pewnością. Założenia, których wcześniej nie podważałam, zaczęły się rozpadać, a moja świadomość szybko się poszerzała. Miałam nadzieję, że dość szybko przyniesie to wyraźniejszy kierunek. Zamiast tego przez kolejnych kilka lat z trudem próbowałam ustalić, w którą stronę się zwrócić.

Byłam po czterdziestce, nadal miałam te same obowiązki i próbowałam odzyskać grunt pod nogami po tym wstrząsie. Czułam, że powinnam umieć wyjaśnić, w jakim kierunku zmierza moja praca. Część tych oczekiwań mogła pochodzić od innych. Część uwewnętrzniłam, a część mogła istnieć głównie w moich wyobrażeniach o tym, czego inni ode mnie oczekują.

Co miał mi dać odnaleziony cel

Jest jeszcze coś, co dziś potrafię wyraźniej przyznać. Chciałam, żeby mój cel mnie definiował.

Pragnienie wniesienia czegoś wartościowego było prawdziwe. Podobnie jak chęć wykonywania pracy, która pełniej odzwierciedlałaby to, kim jestem. Obok tych pragnień istniała jednak nadzieja, że odnalezienie tej pracy da mi stabilny sposób określenia siebie. Miało dostarczyć etykiety tożsamościowej, czegoś, co mogłabym rozpoznać i wyjaśnić, gdy tak wiele z mojego wcześniejszego rozumienia siebie przestało być aktualne. Czegoś, w czym mogłabym zakotwiczyć poczucie siebie.

To znacznie zwiększało presję. Potencjalny kierunek miał teraz mieć sens, sprawdzać się w praktyce, a jednocześnie definiować mnie na tyle, by odpowiedzieć na coś znacznie bardziej osobistego.

Były chwile, szczególnie w okresie największej destabilizacji wewnętrznej po przekroczeniu progu tożsamościowego, kiedy miałam nadzieję, że ktoś inny mi to powie. Coach, przewodnik duchowy czy osoba obdarzona zdolnościami jasnowidzenia mogliby zobaczyć to, czego ja jeszcze nie widziałam, i dać mi odpowiedź na pytanie, kim jestem i po co tu jestem.

Nawet gdy zaczynałam już coś rozumieć, część mnie nadal liczyła na potwierdzenie, że idę we właściwą stronę. Oddawałam innym część prawa do rozstrzygania o sobie, prosząc ich o odpowiedzi na pytania, na które sama nie potrafiłam jeszcze odpowiedzieć.

Na szczęście nikt nie dał mi ostatecznej odpowiedzi, którą mogłabym po prostu przyjąć. Wsparcie mogło pomóc mi przyjrzeć się temu, co się działo, ale nie mogło dokonać tego rozpoznania za mnie.

Na początku tej drogi w moich snach powracał motyw, który zdawał się kierować mnie z powrotem ku sobie w poszukiwaniu odpowiedzi. Rozumiałam jego symbolikę, ale trudno było przełożyć ją na coś praktycznego. Co właściwie znaczyło przyjrzeć się sobie? Na co miałam patrzeć i jak miałoby mi to cokolwiek wyjaśnić?

Zrozumienie tego przekazu nie oznaczało, że od razu potrafiłam za nim podążyć.

Dlaczego jasność czasem nie zostawała na dłużej

Bywały momenty, kiedy myślałam, że wreszcie to znalazłam. Coś mocno ze mną rezonowało, pojawiała się okazja i widziałam, jak mogłoby to połączyć ważne dla mnie rzeczy. Inwestowałam czas, pieniądze i energię, ponieważ w tamtym momencie czułam, że to właściwe.

Później, gdy kontynuowałam pracę wewnętrzną, mój stosunek do tego kierunku się zmieniał. Widziałam więcej, rozumiałam więcej albo dostrzegałam coś, co wcześniej umykało mojej uwadze. To, co wcześniej wystarczało, zaczynało wydawać się zbyt wąskie. Czasem kierunek się pogłębiał, a czasem musiałam przyjrzeć mu się na nowo w znacznie szerszym zakresie.

Nosiłam też w sobie oczekiwanie, że istnieje jeden definiujący mnie cel. Kiedy go znajdę, wreszcie będę wiedzieć. Przez to każdą zmianę kierunku trudniej było mi zrozumieć.

Z czasem zaczęłam dostrzegać powiązania między pozornie różnymi formami pracy. Powracały podobne zainteresowania, pytania i sposoby kontaktu z ludźmi. Niektóre kierunki wyrastały z wcześniejszych. Coś mogło mieć autentyczne miejsce w moim życiu, nie stając się jego stałym centrum.

Dziś wiele z tego rozumiem w kontekście reorganizacji tożsamości, którą przechodziłam: zmian we wzorcach adaptacyjnych, rozumieniu siebie i wewnętrznych siłach kształtujących moje decyzje. Taka interpretacja wynika z przyglądania się szerszemu procesowi na przestrzeni czasu. Same zmiany decyzji biznesowych nie wystarczyłyby, żeby ją uzasadnić.

Wyraźniejsze dostrzeżenie tego, co mnie ukształtowało, nie pokazało mi od razu, jaką formę powinna przyjąć moja praca. A znalezienie tej formy nie mogło rozstrzygnąć wszystkiego, co dotyczyło tego, kim jestem.

Bycie pomiędzy nie oznacza jednego procesu

W środowiskach związanych z duchowością i rozwojem osobistym to doświadczenie często określa się jako pustkę: czas, w którym coś znajomego przestało dawać oparcie, a to, co ma nadejść, pozostaje niejasne.

Taki opis może oddawać odczucia, ale nie wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje. Przeprowadzka do innego kraju, wyprowadzka dzieci z domu, koniec związku czy utrata znajomej roli mogą wywołać poczucie zawieszenia. Podobne doświadczenie może przynieść egzystencjalne pytanie o sens. Te sytuacje mogą nakładać się na głębsze zmiany wewnętrzne, ale nie są tym samym.

Dla niektórych zmiana pracy, nowe zainteresowanie lub korekty w codziennym życiu mogą przynieść wystarczająco dużo sensu i satysfakcji. Jeden definiujący życie cel może nigdy nie okazać się potrzebny.

U innych pytania sięgają głębiej, do tego, jak zorganizowane są ich wybory, relacje i poczucie siebie. Znalezienie nowego zajęcia może tego nie rozwiązać, nawet jeśli samo zajęcie jest wartościowe. Tam, gdzie zachodzi bardziej złożona reorganizacja, proces może być długotrwały i nierównomierny.

Samo poczucie zawieszenia nie rozstrzyga, który z tych procesów zachodzi, ani nie gwarantuje tego, co nastąpi później. Powiedzenie komuś, żeby po prostu poczekał, pozostawia znaczną część trudności bez odpowiedzi.

Jak lepiej rozpoznać, czego dotyczy niepewność

To właśnie mam tu na myśli, mówiąc o różnicowaniu: stopniowe odróżnianie możliwych rdzennych tendencji strukturalnych od wzorców adaptacyjnych i wyjaśnień, poprzez które rozumiemy siebie. Proces ten rozwija się dzięki konkretnym obserwacjom w różnych sytuacjach i na przestrzeni czasu. Większa świadomość może uwidocznić te pytania, zanim pojawi się wiarygodna odpowiedź.

Dało mi to bardziej praktyczny punkt wyjścia do przyglądania się sobie niż ciągłe pytanie o mój cel. Mogłam zacząć zauważać, co powraca, co zmienia się pod presją i co miał mi zapewnić dany kierunek.

Co pomagało mi działać mimo niepewności

Zaczęłam poświęcać więcej uwagi temu, w co mogłam się zaangażować tu i teraz, zamiast nieustannie pytać, kiedy pojawi się ta większa odpowiedź.

W różnych okresach były to fotografia, praca z energią, channeling, branding, coaching, eksperymenty z różnymi systemami ezoterycznymi oraz rozpoznawanie wzorców służące mapowaniu tożsamości. Interesowały mnie różne aspekty i pojawiały się różne możliwości. Mogłam je poznawać bez wymagania, by każda z nich stała się pracą, która wreszcie wyjaśni, kim jestem.

Intencja nadal miała znaczenie. Chciałam, by moja praca pełniej odzwierciedlała to, kim jestem, i wnosiła coś wartościowego. Ta intencja mogła ukierunkować decyzję, nie dając mi jeszcze kompletnego modelu biznesowego ani długoterminowego planu.

Zaczęłam też uważniej zauważać to, co się utrzymywało. Co nadal mnie interesowało po pierwszym przypływie ekscytacji? Co zyskiwało głębię dzięki zaangażowaniu? Gdzie wciąż pojawiało się tarcie i co dostrzegałam, kiedy mu się przyglądałam?

Silne poczucie zgodności ze sobą mogło być powodem, by coś sprawdzić. Nadal jednak musiałam żyć z dokonanym wyborem i obserwować jego konsekwencje. Niepewność, opór czy zwykłe wymagania codzienności nie musiały oznaczać, że kierunek jest niewłaściwy.

Zainteresowanie może pozostać zainteresowaniem, kiedy dopiero je poznajesz. Niewielki projekt pozwala sprawdzić pomysł, zanim oprzesz na nim sposób zarabiania na życie. Dotychczasowa praca może nadal utrzymywać rodzinę, podczas gdy poznajesz inny kierunek. Dzięki temu doświadczenie może wnosić coś do tego procesu, bez wymagania, by każda możliwość stała się nową firmą lub trwałym zobowiązaniem.

Bardziej pomocne okazało się pytanie, w co mogę teraz sensownie się zaangażować i czego chcę się dzięki temu nauczyć, niż ciągłe sprawdzanie, czy wreszcie odkryłam swój cel.

Rozpoznawanie tego, co już było obecne

Kierunek mojej obecnej pracy stawał się wyraźniejszy dość cicho. Przez pewien czas sądziłam, że obserwacje, pytania i wzorce, do których ciągle wracam, są tłem dla pracy, którą próbuję rozwinąć.

Potrzebowałam miesięcy, żeby rozpoznać, że to, co traktowałam jako tło, było sednem tej pracy.

Patrząc wstecz, mogę odnaleźć jej elementy znacznie wcześniej w swoim życiu. Tę ciągłość łatwiej dostrzec z perspektywy czasu. Nie był to wyraźny zestaw instrukcji, których jakoś nie zdołałam wykonać. Nie uważam też, że obecny kierunek jest ostateczną formą, jaką moja praca musi przyjąć.

Pisałam już o ambicji, aspiracji, celu i orientacji strukturalnej, ponieważ to, co organizuje nasze działanie, może się zmieniać. Moje własne doświadczenie nie mówi mi, jak potoczą się poszukiwania kogokolwiek innego.

Jedną z ważnych zmian było stopniowe dostrzeganie, że jestem sobą niezależnie od tego, czy odnalazłam swój cel. Praca, która ma sens, może wyrażać coś ze mnie, nie musząc dostarczać definicji podtrzymującej całe moje poczucie siebie.

To zrozumienie nie odebrało mi pragnienia wniesienia czegoś wartościowego. Dało mojej pracy więcej przestrzeni do rozwoju. Mogłam traktować dany kierunek poważnie, nie wymagając, by był tą jedną rzeczą, dla której tu jestem.

Poza tym, co chcesz wnieść do świata, co jeszcze ma wreszcie rozstrzygnąć odnalezienie Twojego celu?

Wsparcie w rozpoznawaniu tego, co Cię organizuje

To również część pracy, którą oferuję w ramach sesji rozwoju tożsamości. Zaczynamy od tego, co dzieje się obecnie, przyglądamy się powracającym wzorcom i sprawdzamy, jakie rozróżnienia mogą pomóc trafniej zrozumieć Twoją sytuację. Podstawą są obserwacja i rozpoznawanie wzorców, bez przypisywania etykiet osobowościowych czy ustalania z góry, jak powinno wyglądać Twoje życie.

Taka praca może pomóc rozpocząć mapowanie możliwych rdzennych tendencji strukturalnych i odróżnianie ich od adaptacji, obrazu siebie oraz reakcji na presję. Mapa rozwija się poprzez przyglądanie się konkretnym sytuacjom z życia, również tym, w których dana interpretacja przestaje pasować lub wzorzec działa inaczej, niż oczekiwaliśmy. Odpowiedzialność za wybory pozostaje po Twojej stronie.

Tam, gdzie jest to przydatne, Identity Blueprint może pomóc precyzyjniej ukierunkować początkowe rozpoznanie. Łączy powracające wzorce z różnych systemów symbolicznych, aby zaproponować wstępne hipotezy strukturalne i możliwe kierunki dalszego przyglądania się sobie. Te hipotezy nadal trzeba sprawdzać, korygować lub odrzucać poprzez obserwację i badanie organizacji tożsamości. Raport daje punkt wyjścia, a różnicowanie wymaga zaangażowania w rzeczywiste doświadczenie.

Sesje można również rozpocząć bez raportu Identity Blueprint. Żadna z tych dróg nie ma wskazywać Ci Twojego celu, zastępować Twojego osądu ani obiecywać, że niepewność zniknie w określonym terminie. Chodzi o wsparcie w trafniejszym rozpoznawaniu tego, co może Cię organizować, z zachowaniem przestrzeni na rozwijanie się Twojego kierunku.

Zaproszenie do podzielenia się doświadczeniem

Ten esej wyrasta z mojego własnego doświadczenia, ale w badaniach przyglądam się różnym sposobom przechodzenia przez znaczącą zmianę wewnętrzną. Interesuje mnie to, co dzieje się, gdy dotychczasowe sposoby rozumienia siebie zaczynają się zmieniać, jak przebiega to z czasem i co pomaga, a co utrudnia ten proces.

Jeśli rozpoznajesz tu coś z własnego doświadczenia, zapraszam do podzielenia się refleksją poprzez kwestionariusz osobistych doświadczeń. Nie musisz mieć gotowych wniosków ani opisywać tego, co przeżywasz, w taki sam sposób jak ja.

Jeśli pracujesz z ludźmi i obserwujesz tego rodzaju zmiany u swoich klientów, możesz podzielić się obserwacjami poprzez kwestionariusz dla praktyków.

Doświadczenia różniące się od moich są równie mile widziane. Pomagają mi dostrzegać, gdzie moje obecne rozumienie wymaga zmiany.